Bar

Mensen zijn bezorgd. Of ik het wel volhou, of het niet saai is op de Povlakte, loop ik niet te snel? Ze zouden zich geen zorgen maken als ze mij waren. Ik zag de Povlakte als een gegeven, ik wist dat ik m ging oversteken. En ik ging er ook vanuit dat ik er wel weer wat in zou zien. Een heel ander landschap, met z’n eigenheid. Wel was er erg weinig te doen. Navigeren hoefde niet, ik volgde de Mincio naar de Po, en dan de Secchia bijna tot Modena, om dan af te buigen naar Bologna. De weg was recht. De weg was nooit krom. Ik wachtte lopend tot de boerderij, de populieren en de dijk mooi op de foto pasten. Ik rekende uit of ik voor het middageten ergens zou zijn. Maar als het dan warm wordt… Bar! De remedie tegen de hitte is simpel. Kom hier niet in de zomer. 

Ik vind lopen naar Rome heerlijk eenvoudig en best makkelijk. Een Italiaanse bar binnengaan, dát is moeilijk. Maar de stad in de avond met die mooie mensen is zo veelvormig en verleidelijk, daar moet ik wat van meehebben. Het aperitivo-ritueel is belangrijk, en geschikt voor de einzelgänger: begin, einde en wat je precies doet zijn niet erg duidelijk. Er staan hapjes (cibo), inbegrepen. Pranzo, het middageten, is ook fijn: het is losjes, iedereen moet eten toch, een zakenman (das los) een moeder, drie omaatjes. Dan kan ik rustig m’n schoenen losdoen. De ober roept de bestellingen door, en als ik wijn en water bestel en maar 1 glas heb, legt de buurman uit dat ik best nog een glas mag, maar dat het lekker is om wijn en water te mengen.
Maar ‘dineren in een restaurant’, ‘s avonds, dat doe ik dus niet. Want daar zit je dan. Langdurig, aan een tafeltje ‘da solo’ en tussen mensen die aan het uitgaan zijn. 
Ik heb de pelgrimsrust, de cool van de kilometers, de kop van zeventig dagen zuidwaarts. Als ik loop ben ik kloppend en veilig. Zou ik het willen geloven dat me ook niks overkomt als ik ‘s avonds een bar vol Italianen binnenga?

Mantova. De aankomst is nog wat morsig, met toegangsweg en tankstation, maar dan een kerk, en straten met het geluid van naaldhakken op rivierkeitjes. De harmonie die knokige, steeds weer opgelapte oude palazzo’s hebben. Dan ben je verkocht.

  

Op 30 april in de ochtend regende het hard in Mantova. Maar met de steentjes heb je geen last van water. Ik bezocht het Palazzo Ducale.

  

Il Rotondo, een rond kerkje uit de 13e eeuw.

  

Alfredo Mantegna, fresco’s in de Camera Degli Sposi, Palazzo Ducale, 1464-74. Natte kalk dus he?

  

Markt in Mantova. Goedkope kleren, sjieke vrouwen die afdingen.

  

Het gerecht dat alle andere ingewikkeld maakt: Risotto alla Pilota (‘zoals de rijstplukker’), gezellig met een Mantovano aan tafel die me van alles uitlegd.

  

30 april, middag. Ik loop Mantova uit, loop scheef en kan dat niet rechtbreien anders dan door een 19e eeuws verdedigingswerk te doorkruisen. Met hekken, maar ook met zwervers, en die kunnen er altijd uit. Ik dus ook.

  

Blauwtje

    

Bekend kinderspelletje: de korrels van de halmen ritsen. 500x gedaan.

  

Mantovaanse keuken heeft 1 kerningredient: pompoen. Dat zit in de pasta, vers van de pasticceria. Aardbeien krijg je ook overal als toetje.

  

De Po bij zonsopkomst.

  

Vers gelegd fazantenei, op de weg nota bene.

  

Emmeloord, mijn geboortedorp, heeft een campanile naar dit model. Campana = klok, Campanile = klokkentoren, Campagna = waar de klok luidt (om werktijden aan te geven, in Zeeland en Vlaanderen zie je nog wel boerderijen met een klok er bovenop)

  

De startbaan van de modelvliegtuigclub van Quistello

  

Concordia sulla Secchia is in de steigers en aardig ontvolkt vanwege de aardbeving van 2012.

  

het decor van Novecento moet nog instorten, men is hier communist, met Leninstraat en al. Deze tuinbouw oogt wel wat modern, maar ligt 50-60 jaar achter op de Nederlandse. Zeuren over Nederlandse tomaten, of over de euro, helpt niet.

  

Aan de voet van de dijk. Populierenplantages vullen de oevers van de Secchia. Ochtend van 2 mei.

    

De pelgrim straalt!

  

In Casette, waar ik na lang ploeteren in de warmte aankom, is de bar wél open. Gerund door chinezen, dus ik bestel wat er niet op de kaart staat: hun eigen eten. Heerlijk!

  

Zeker 1/3 van de boerderijen staat leeg en op instorten. ik zie immigranten achter de ramen. Deze boerderij doet t nog.

  

Bij boer Gianfranco in Sant’Agata Bolognese. Fijn plekje, veel mini slakjes die je niet in mag pakken natuurlijk.

  

Pasticceria Dora in S Giovanni is geamuseerd dat ze op mijn kaart staan. Zo’n 6 meter koekjesvitrine, en 4 meter brioches. yum!

    

Deze plant grijpt alles. Als je een talud op of af wilt, grijpt ie je. Mijn kuiten zijn verbrand, maar vooral heel fijn bekrast.

 

Na 192 km in 5 dagen , en het bereiken van de 2.000 km mag de barman van Zanarini in Bologna zijn gang gaan. Hij maakt een gin sour met schuim van Montenegro en een geheimzinnig stroopje onderin. Hapjes horen erbij.

  

De Formule

De verhalen waarmee een godsdienst wordt verspreid hebben vaste formules. Een daarvan is die van de rijkaard die het licht ziet, al zijn bezit weggeeft en zijn verdere leven wijdt aan God, teruggetrokken in een spartaans onderkomen. Santo Romèdio is er zo een. Zo’n verhaal krijgt kleur door een anekdote die goed blijft hangen. In dit geval: “Aan het einde van zijn leven wilde hij nog eenmaal naar Trento en hij gaf zijn knecht (die had hij nog wel, de handigerd) opdracht om zijn paard te zadelen. Helaas, een beer verslond juist het paard. ‘Zadel dan de beer!'” En zo geschiedde. Kijk, dan is meteen het plaatje van de heilige ontworpen. Petrus heeft sleutels, Sebastiaan vier pijlen en deze Romèdio een beer. Onthouden!

Maar. Is het weggeven van al je bezit en je wijden aan het hogere, teruggetrokken in een kloostercel, zo bijzonder? Nee. Ik vat deze formule dan ook op, niet als een uitzondering, maar als een vóórschrift. Een man die geslaagd is, behóórt zich aan het hogere te wijden. En ik bedoel dan natuurlijk de letteren, de kunst, het onderrichten of fijnslijpen van een vak, of het richting geven aan al die mensen die de weg niet weten.  Geconcentreerd. Trouwens, om als ervaren man, vol wijsheid, in je eentje met God te gaan zitten praten, dat lijkt me onwenselijk. 
Naschrift 28/4: lopend langs het recreatielandschap van het Gardameer zie ik dat ook de mens die zijn leven wijdt aan het lágere, vertier, zich terugtrekt in een onderkomen (camper op genummerde plek, huisje) of klein gebied (pretpark, vakantiedorp). Die terreinen zijn bovendien degelijk omheind, zodat dit menstype niet in de verleiding komt de cel te verlaten en de open ruimte op te zoeken. Daar kan de pelgrim ongestoord die ruimte doorbanjeren zoals het hem uitkomt, vriendelijk knikkend naar andere ruimteminnaars. 
Overige dingetjes:
- de korte broek bevalt, ook op 1800 meter. Mocht het toch nat gaan sneeuwen, de lange onderbroek kan er onder, de regenbroek er over. In de regen (27/4) had ik alleen korte broek en t-shirt onder m’n regenjasje.
- ik loop niet snel. Ik loop misschien wel láng. Mijn dag begint om 5.45, lopen om 7, en kan tot 8 uur ‘s avonds duren. Dat is 13 uur! Daarbinnen loop ik dan 7-9 uur, en ja dat is 30-37 km plus de hoogtemeters. De rest gaat op aan smikkelen en kijken. 

En dan nu: de Po-vlakte. 

 

Italië-anekdote van de week: om 12 uur bij de kapper drink je wijn. Bolzano.

  

zo ziet de keuken er uit.

  

ik volgde deze week een alternatieve route. Niet de Via Claudia, maar een route door de Val di Non, de Valle Sarca en de oostkant van het Gardameer. Eerste ‘verlanglijstje-punt': het bedevaartskerkje Unsere Liebe Frau Im Walde. De ‘fanmail-muur’ voor Maria is enorm groot, wel 8x2m.

  

De Val di Non is glooiend, je loopt of over plateaus, of door de kloven die ze scheiden.

  

Santuario Romedio. Onverwacht opdoemend op een rots, nadat mijn ‘dan maar zo’-route een diepe kloof indook. Het greep me aan, met name de vraag boven twee poortjes op weg naar buiten: Tu, dove vai, waarheen ga jij? Om te leven, of te sterven (poortje kiezen)

  

Ik begon in Duitsland met mn belangstelling voor ex-voto’s. Die gingen over het bedanken van Maria als je in een put was gevallen en dat overleefd had. Deze is moderner!

  

Een dorpje, een kloof, en uitzicht op de Brenta Dolomieten.

  

Restaurants staan niet in de dorpen, dus ik moet bij een barretje vragen waar dan wel, en de Italiaanse aanwijzingen begrijpen. Beloning: lekker eten.

  

Prachtige groene bossen met beken en ook bruine beren.

  

Zo groen is het blad en zo bruin is mijn hand.

 

 

26/4: omhoog naar Monte Ranzo. Mooi stenig pad, goed gemarkeerd.

  

Het is doodstil. Ik ga door de poortjes.

  

Helleborus, boven 1.500 m.

  

Fijn Schots gevoel. Er waren zelfs sneeuwhoenders! Monte Ranzo, 1815m.

  

Monte Ranzo. Italianen hebben grote rugzakken. Daar zit in, ook voor de genodigde Hollander: 2 soorten brood, 3 soorten kaas, 2 soorten worst, speck, walnoten, fruit, twee soorten wijn, koffie en bittere chocola voor na, en armagnac voor daar weer bij. Ik kreeg een volledige lunch mee voor morgen. Ik applaudiseer voor de gastvrijheid, zij voor mijn projectje. Weer de sleutelvraag: wat brengt jou op deze onwaarschijnlijke plek, waar wij zo van houden?

  

Naar beneden naar Sarche langs een heel steil pad, gevolgd door een slingerende goot vol rollend puin. Nasty, maar wel eindigend bij een ijszaak.

  

Biotopo Marocche di Dro, postglaciaal puin.

  

Praatje gemaakt met een imker die zijn bijen bijvoerde.

  

Op naar Garda.

  

Het Garda meer bij Torbole. Al dagen broeit het in de lucht.

  

1250m hoger, 3 uur later: pas bij het vinden van water kan ik kamperen. Eerder niet. Ben dus opgelucht met deze bron (stond op de kaart)

  

27/4: geen beklimming van Monte Baldo, het giet. Voor het eerst ‘binnen’ inpakken en de binnentent lishalen om hem droog te houden.

    

Vuursalamander. Zit onbeweeglijk, maar is daardoor nog vreemder.

  

Malcesine, dodelijk verminkt door toerisme ben ik bang.

  

Pai, de oever. Het is even droog!

  

Golven van groen, kleddernat. Slakken patrouilleren.

  

Winnende ondertitel: pelgrim geeft alles weg en wordt toeristentreinmachinist.

  

Omheind en wel, onze vakantie.

  

Opa is weer de code van het hek vergeten. Hij wil ook zo vaak naar buiten!


   

Alto Adige

De mentaliteit, de rijstijl, de bordjes; veel is echt anders dan in Oostenrijk. Mijn route is lastiger te volgen, over moeilijker paden met veel op en neer. Ik ben er heel blij mee. Intens wandelen (rare uitdrukking). De dorpjes zijn compact en best leuk, met veel meer barretjes enzo. Mijn Italiaans kruipt langzaam onder 6 weken Duits vandaan, ik lees de informatieborden eerst in het Italiaans, en ik mag spieken in het Duits. Nu ben ik in Bolzano, daar is Italiaans de grootste taal, maar als ik 5 seconden nadenk over een zinnetje, schakelt men naar Duits. Ik versta Italiaans behoorlijk. Net in het postkantoor alles in t Italiaans. 


Praktisch is Bolzano de overgang van koud naar warm. Hoewel ik de bergen nog wel inga, stuur ik lange broek, bodywarmer, overhemd terug. Mijn lievelingstruitje gooi ik weg, dat is na 22 jaar op. De rugzak wordt lichter, dus ik heb aquarelpapier gekocht. 

Met twee volgers heb ik een bijzondere band. Het zijn ‘professor Pim’ en zijn vrouw Hanneke. Beiden nieuwsgierig, En positief bezorgd. Ze vroegen hoe ik mijn dagelijkse planning doe. Mijn antwoord:
Ik bekijk pas als ik vertrek van de vorige plek waar het ‘koffiedorp’, het ‘lunchdorp’ of het ‘avondeten inslaan dorp’ liggen (misschien is er maar 1 dorp) en ik bedenk waar ik ongeveer uitkom en waar ik dus 2 liter water moet halen (om te koken). Meestal zie ik op de kaart dan een bos, maar de plek zelf herken ik pas op het allerlaatst. Zo’n bos kan half gekapt zijn, of met mensen aan her werk, dan verzin ik iets anders. Dat leidt wel eens tot een paar km te veel. Op de middellange termijn probeer ik te schatten wanneer ik een kamer met wasmachine moet boeken. De totaalafstand schat ik, en verdeel ik in stukken van 30km (de gemiddelde dagafstand). Ik sta nu op een camping, das ook wel fijn met een douche en oplaadmogelijkheid (heb 4 dagen stroom van accu en telefoon). 
(Vraag over kaarten)
Ik heb geen papieren kaarten, die zijn fijn plannen op een tafel, maar ik heb er tientallen van nodig. De kaarten in m’n telefoon zijn uitstekend, hier in Zuid Tirol heb ik 1:50.000 wandelkaarten van Kompass, waar alle routes die je in het veld aantreft opstaan. Eerder gebruikte ik OpenCycleMaps, ongeëvenaard precies, alles klopt. inzoomen tot 1:10.000. De Kompass kaarten heb ik met Viewranger (de navigatie app) gekocht, de OpenCyclemaps zijn binnen Viewranger op maat te knippen en te downloaden. Ik heb voor m’n kaarten dus nooit internet nodig. Ik heb routes van thuis meegenomen als bestand in dropbox, hier de Via Claudia Augusta wandelroute, straks naar Garda weer wat anders. Met de app kan ik routes goed meten, verleggen en vergelijken. 
De fun van echt puzzelen in het veld is weg: ik verdwaal niet. Bij verkeerd lopen ga ik zelden terug, maar maak ik een nieuwe route die verderop weer aansluit. Ik neem ook alle vrijheid voor aanpassingen. 
Regen: ik heb geen regen. Haha. Als het buien zijn, blijf ik even binnen, in droogte opbreken is wel zo fijn. Heb rond 31/3 slecht weer gehad, ik loop dan eerder meer dan minder. 

Tot zover!
 

Op de Reschenpas (1455m), 500 meter binnen Italié).

  

Doet me aan de Ullapool Sailing Club denken.

  

En ik maar denken dat er een verdronken kerk in het stuwmeer stond. Maar het is alleen een toren. Gefotografeerd vsnaf een droogliggende landbrug.

  

Leest allen de boeken van Gerrit Jan Zwier.

  

Zwier definieerde het Noordelijk Gevoel. ik lijd daar ook wel aan, dus ik vind dit kleurenpalet prachtig.

  

18 april, boven Mals op een afgesloten graspad. Mijn eerste aanraking met de autoriteiten: er kwam een jachtopziener. Ik vroeg gedwee ‘was halten sie davon’ maarhij zei ‘guat, schon guat’ en was natuurlijk op zoek naar echte overtreders van echte wetten.

  

De hoogste berg in de omgeving: Ortler, 3905m in mooi ochtendlicht.

  

De wandelroutes zijn genummerd, en die nummers staan op mijn kaart en meestal op de bordjes. Soms gaat het op zn Italiaans.

  

De hellingen van de Val de Venosta, de Vinschgau, zijn kurkdroog, want middenin de Alpen komt geen enkele regenwolk er vol aan.

  

Daarom is er een systeem van Walen, die beekwater verdelen over dehellingen. Heel ingenieus en wondermooi. Hier nabij Schluderns.

 

Een raster van palen en hangende stokken, straks planten ze de appelboompjes.

Oranjetipje

   

Ik volg vaak maar twee of drie routes per dag, makkelijk navigeren, als je de merktekens kunt vinden.

  

Het kerkje van St Egidius. Helaas dicht.

  

En ook nog drystone walls.

  

De boomkweker stookt snoeisels in zijn houtkachel.

    

Beregenen gaat ‘s nachts

  

Heerlijk lopen door geurende boomgaarden, maar soms vervelende dingen op ooghoogte.

  

De paden duiken soms hard op en neer.

 

 

Net na het oversteken van deze steenlawine hoorde ik van de locals dat ie twee dagen eerder nog bewogen had. In Duitsland waren de bordjes overdreven, maar in Italië kloppen ze, deze plek was niet voor niets afgezet.

  

Gemengd bos is prachtig als het uitloopt. De bergen horen bij de Tessa/Texel groep. Kalk, niet zo hoog maar wel erg ruig.

  

Dinsdag 21 april: bij Lana even uit de route gestapt voor een dagje Bolzano. Korte broek kopen. En als dat gedaan is, pranzare.

  

Een man met een lichte rugzak en heel uitgekiende uitrusting vond 5000 jaar geleden de dood. Hier ligt hij opgebaard, je kunt de tatoeages op zn huid nog zien. Ötzi.

Bij een pizzeria ontmoet ik drie grafisch ontwerpers, die me meenemen naar een test van projecties die ze maakten voor het moderne kunstmuseum. Geinige avond.

  

No guru

No Guru No Teacher No Method. Mooie albumtitel van Van Morrison. Ik was in een niet erg gelukt stadje, Imst. Ik luisterde een andere plaat van hem, gezongen vanuit het hart, vanuit iets lager nog misschien. Of doe anders Neil Young als voorbeeld, die het bespelen van zijn gitaar nooit aan zijn verstand zal overlaten. 

Het wandelen heb ik meegekregen van mijn ouders. Kamperen ook. Dat opportunistische aan elkaar knopen van routes, het wildkamperen en het doorkruisen van lege stukken land, dat heb ik van niemand geleerd. Goeroes genoeg, maar ik put her en der wat uit bedachtzamer bron, Hamish Brown bijvoorbeeld. Teachers, eentje dan: Winky, die me op de Skye Cuillin leerde om me op te stellen als een “nimble, lightfooted ninja.” Wees nederig en licht, maar rijg ze aan je zwaard als je de kans krijgt. Kill. 
Method. Ik heb wel een systeem. Dat is deels omgezet in routine (ik kan zonder licht, in de regen, opbreken zoals een soldaat z’n geweer kan monteren) of in voorbereiding (ik heb na 25 jaar een kloppende uitrusting). Ligt de basis er, dan lijkt ‘niet nadenken’ voor het vervolg de beste oplossing. Óp dat systeem. 
17 april dan. Tussen Altfinstermunster en Nauders moet je de bus nemen, zo is vastgesteld. De hellingen zijn steil, de begroeiing ruig, de autoweg te gevaarlijk. Ik wist zeker dat je ook kon lopen, en dat dat ook gedaan werd door anderen. Dus zei ik ‘terug kan altijd’ en vond een route. Prachtig, over in onbruik geraakte wegdelen en door een tunnel uit 1854, maar ook 75m op handen en voeten steil omhoog. Dat noemde ik altijd knoeien, maar het is als lego-en, met niet het rationele nadenken als basis maar het zekere gevoel van ervaring en beoordelingsvermogen. Wéten. 
Een gems schrok op en een slechtvalk kekkerde, ik liet het gebeuren en stond ‘plots’ op het paadje naar de uitgang, bij de Festung Nauders. Hell yeah. Zo werd Oostenrijk op de valreep nog smakelijk. En ik opgewekt. Opgewekt uit de sluimer van de rechte paden. 
 

Maandag 13 april Oostenrijk in, met mijn vader (71). Leuk dagje.

  

De dichtheid van kruisbeelden neemt toe.

  

Hier stonden we 34 jaar geleden ook. ANWB-erkend, gevuld met winterharde caravans. Fijne douche.

  

Zugspitze bij Lermoos, en het fijne oostenrijkse systeem: geen route amen, maar plaatsnamen.

  

Ja, er lag wel eens 60 cm sneeuw opweg naar de Fernpass, maar dat was geen probleem. Wel nat.

  

Op de Fernpass. Fijne uitzichten.

  

Erg wennen aan het kaartbeeld van Kompass. Veel minder detail natuurlijk dan de inzoombare OpenCycleMaps

    

Een teder landschap, bij Dornitz opweg naar Imst op 15 april.

  

Sint Christopher is de populairste heilige, beschermer van lange-afstandslopers, met boom in de hand en het kindeke op de schouder.

 

Ik ging óver de snelweg E60, maar ik moest nederig zijn en er onderdoor, door een tunneltje van 1,80m

Schoenen wisselen om de nieuwe in te lopen. maar al in Landeck heb ik de oude weggegeven aan zwervers.

  

Landeck, lente

  

Aan het zeuren over te makkelijke paden? Hier! Pak aan!

  

Dit is tuttig, en ook vaag. Menig wandelaar die het best kan, keert terug, de zelfoverschatters lopen door.

  

De Schanklbach, Zwitserland in. onbegaanbaar.

  

Oude grensovergang Oos-Zwi bij Altfinstermunster.

  

De bordjes zeggen niets, maar als je ver genoeg doorloopt achter die boomstammen, kom je op een echt pad.

  

En dat brengt je hier: een tunnel uit 1854, en een recenr buiten gebruik gesteld wegdeel.

  

Links omhoog onder de boomstam door. De gems op de foto vind je niet.

 

Uitweg naast de moderne weg, Festung Nauders in zicht.

Behoorlijk onder de indruk.

 

Plekje 500m Italië in, kijkend richting Italië.

Gewoon doen zoals een 8-jarige het doet.

Het namaals is híer

Ik loop niet meer van huis af, ik loop naar Italië tóe. Ik kan de dagen die verstreken zijn niet meer zomaar nalopen, en een flink deel lijkt al eeuwen geleden. 
De praatjes die ik maak met de mensen worden er grappiger op: ‘naar Rome lopen’ klinkt pretentieus, maar als je al bijna 50 dagen achter je hebt, kijken de mensen er anders tegenaan. Soms word ik gezien als een werkelijk vreemde, een reiziger waarvan verwacht mag worden dat hij met kalme stem onvoorstelbare helderheden uitdeelt. Daar wil ik best aan mee doen, maar liever wil ik weten hoe oud dat tractortje is, hoe het zit met die houtstapels, of waar de bio-zaak is, voor m’n verdammt gesunde groentesapje. 
De route naar Augsburg, oei, laat ik het ongeïnspireerd noemen. De stad maakt dat ruimschoots goed. Geweldig. Terrassen! Sleutelrol speelt de familie Fugger. Rijker dan de Medici, natuurlijk door de pauselijke en keizerlijke financiën af te handelen en oorlogjes te financieren. Dat zal niet helemaal netjes gegaan zijn. We zijn er nogal kritisch op, banken, graaien, smeergeld, maar er is een stok achter de deur: het hiernamaals. Komt het einde inzicht, dan gaat het geld naar goede werken, wil men inspireren. Want je wilt in de hemel komen. Ook nu nog, al is het hiernamaals tegenwoordig gewoon hier benee: hoe wil je herinnerd worden? 
De tweede hoofdfiguur in Augsburg dacht daar niet over na toen hij pal achter z’n 95 stellingen ging staan. We kennen hem allen: Luther. Tjee, wat een kerel. 

Mag ik in dit verband ook even een liedje aanraden? ‘Death to Everyone (will come)’ van Bonnie Prince Billy. ‘Cos life is long, and tremendous’. 

 

Vanaf Donauwörth, waar ik voor Pasen gebleven was, door akkerland zuidwaarts. Met groentesap.

  

Ik eet elke dag gevulde pasta in bouillon of restje groentesap, hier met gedroogde paddestoelen en erover geraspte kaas

  

In bos geslapen. Ouder productiebos, daar komt de ochtendzon zo mooi door. (7 april, nachtvorstje)

  

Druisheim, piepklein kerkje met lekker vette 3D barok.

  

Ex-voto’s, heerlijke huisvlijt waarmee men genezingen toeschrijft aan iets heiligs.

  

Augsburg. Hoofdkantoor MAN, opgericht door Rudolf Diesel. Ik dacht dat Augsburg niet gebombardeerd zou zijn, maar met ook de Messerschmitt fabrieken in de stad kan dat niet uitblijven.

  

Hans Holbein, veel panelen in de Dom. Wow.

  

Hét portret van Luther. Door Cranach de Oudere. De andere man is zijn keurvorst. Luther had zo dik gelijk, dat binnen de kortste keren de hele duitse kerk hervormd werd, met steun van de machthebbers.

  

Luther’s hervormingen waren nog niet bedachr, of Jakob Fugger de Rijke liet dit sociale woningbouwproject bouwen, toch zo’n 350 jaar voordat het mode werd in NL. Actuele huur € 0,88 per jaar.

  

8 april Ik kom Augsburg niet uit zonder een terras, en de Sankt Ulrich, zo’n fijne multi-tijdperken-stapelkerk.

  

Bevers. Effe n boom omknagen. Overal langs de Lech.

  

Dat groene stuk ondertapijt, dat ligt er voor mij! Dutje!

  

Eén van de 3 mooie plekjes langs de Lech. Met vastvriezende ochtendnevel, had ik kunnen weten.

  

Schlemmerkuchen, halve taart voor € 1,80. Jahoor.

  

10 april, Felser Hütte balkon. Ineens denk ik: tijd om te schilderen!

  

Bluf: top-uitzicht, Beierse vlag, maar die slaapzak zo, dat is niet prettig met knaagdieren in de nacht. Dus tent erover, later.

  

Lech-höhenroute. Weer veeel verschil tussen de meegenomen track en de paden op de grond. Wel leuke route.

  

De Lech is tam van de stuwdammen nu, maar nog in 1911 was het een rauwe, dynamische vlechtende rivier.

  

Een landschap met zo weinig elementen. Knalgroen gras, dennebomen, schuurtjes, weggetjes. En tienpersoons-kerkjes.

  

Alle drama van lokatie en architectuur uitgemolken. Schloss Neuschwanstein, beter bekend als het origineel achter het Disneykasteel.

  

Zoek altijd de alternatiefste tent. Ze hadden bietensalade, ik wilde soep. Hebben ze de salade in soep veranderd. Knap en lekker.

 

Tussendoortje: uitrusting

   

Samen met Pasen in een Ferienwohnung: heerlijk. Een warm bad van liefde en een spijkerbroek. 

Maar papa moet wel even alles wassen, schoonmaken, nalopen en aanvullen. 

Leuk om even te laten zien hoe veel ik toch nog bij me heb. Al vindt Suze dat het lichter is dan haar schooltas. (Klopt niet hoor)
1
De rugzak, alle vakken bij elkaar 2300 kubieke inch, 36 liter. Het is 1 simpele zak, zonder frame, met simpel draagstel. Buitenop zitten twee flessenzakjes, één groter net achterop, en een deksel. Op de linkerheupband zit een rood zakje voor de telefoon. 
2
Bovenin het deksel van de rugzak:
- papieren (rood tasje), portemonnee
- accu en laadsnoeren
- zakmes
- koptelefoon, waterverfsetje, blaadjes zeep. 
- schrijfboekje en pen. 
- geel foudraaltje met zalfjes ea
3
De rugzak krijgt z’n stevigheid van 
- het matrasje (geel). 
- tent en stokken
- slaapzak (zwart)
4
In het hoofdvak:
- bodywarmer (boven, zwart)
- lakenzak (blauw)
- kleding (blauwgroen; avondsokken, ondergoed, truitje, overhemd, lange onderbroek)
- pan met beker, brander en windscherm erin
- foudraaltje (donkergrijs) met massageolie, kompas, voetenspul, kam, etc
5
Buitenop:
- zonnebril
- 2 x 250 cc brandstof
- regenkleding (khaki)
- thermos, 1 literfles, 1 liter opvouwbare fles (paars), lepel. 
- grondzeil ( op de foto zit die al in het netje van de rugzak)
6
Wat ik aan heb. 
Hieronder nog wat foto’s. 

 

samen in Rothenburg

De meiden in een jachtstoel

  

Paasvuur in de buurt. Heet!

  

Onder handen genomen door Suze met de make up test app van L’Oreal. (Marketing gericht op meisjes…)

 

Expeditietje spelen

Apeslecht weer deze week. Een koufront, met storm. Maandag vanuit Rothenburg enorme buien nog ontweken, en geslapen tussen gespierde Douglassparren. Dinsdag waaiden losstaande sparren om, en sliep ik in jong en flexibel bos, wijzer. De nacht van dinsdag trakteerde mij op storm, hagel, sneeuw én onweer, recht boven mijn tent. Niet fijn, maar laat ik de volgers geruststellen: het viel ruimschoots binnen het bereik van mijn ervaring. Ik heb nog eens in een bivakzak in de sneeuw op een IJslands lavaveld gelegen, ‘s nachts op ski’s gestunteld op een Groenlands eiland, of een herfststorm doorslapen op een Schotse bergtop. Ja, lach er maar om. 

Woensdag raasde het wat na, met heel koude wind. Ik sliep onder een solide beuk. 
Donderdag sneeuwde het nat, met wind, het koudste weer. In de middag klaarde het op, gevolgd door een nacht met ijs ín de binnentent. Zo. Anders nog iets? Zeg, weergoden, ik loop hier nog gewoon hoor, en die tent krijg je me ook niet uit m’n hoofd geblazen. 
Minder prettig: ik had het voor elkaar gespeeld het zogeheten thuisfront in zo’n zelfde stormachtig humeur te krijgen. Althans, zo leek het. Want de claim dat je zo goed na kan denken in de natuur, is onzin. Je kunt láng nadenken in de natuur, en dan vooral in je eigen richting. Zonder tegenspraak. Kleine onenigheid groeit op deze vruchtbare bodem snel aan tot eenrichtingswanhoop. Maar ook die hemel is weer blauw. 

Natuur. Mja. Natuur van enig karakter, die heb je hier nauwelijks. Het bos is functioneel. Cultuurlandschap, daar is de Flurbereinigung (ruilverkaveling) overheen gerold. Blijft over de geologie. Die is spectaculair: de Ries van Nördlingen is een inslagkrater. Een interessante vlakte, met kraterrand. Met tal van bizarre verschijnselen, zoals rondvliegende stenen groot genoeg om een kerkje bovenop te bouwen. Waarmee ik op Goede Vrijdag toch nog iets van religie meeneem. 


Met kleine lettertjes zegt de Frankische Alb Verein dat ze het simpel houden: volg de Main Donau Weg.

  

Maandag 30 maart. Met Ulla, een gepensioneerde Wiskundelerares (pijnlijk Punktlich) ontwijk ik wel 4 van dit soort gevaartes. Mazzel, geen opzet.

  

Jachtstoelen, altijd fotogeniek. En ze telen hier riet.

  

Na 40km, nog steeds niet nat. ongelooflijk.

  

Verscholen in stevig bos. Met afwasplek.

  

De menselijke maat uit je landschap halen, en het industriële erin toelaten is een fout. (“Lees ik hier nou dat jij tegen windmolens bent Klaas?” Yep. Doe maar in havengebieden ofzo.

  

Boom 1 valt om. Ik zet de videocamera aan.

  

Als ik de video weer heb weggestoken, valt boom 2. Ik maak me uit de voeten. (Het is overigens niet mijn route waar ze overheen vallen).

  

Fremdlingen. Lang gewacht op hiernavolgende bui, in bakkerij. Hele levensverhaal van mevrouw aangehoord. Lief mens, maar alleen naar klaarstaan voor anderen, nee, dat is inderdaad geen goed idee. Veel koffie op.

  

Een grondzeil van 70 gram, hoe lang gaat dat mee?

  

Ik zeg het zo vaak: slecht weer is fotogeniek!

  

Lange rechte wegen in de vlakte van de Nördlinger Ries.

  

Klittenband van mijn linkermouw repareren. het is al weken stuk, maar met de koude wind wil ik die mouw dicht hebben. Erg leuke kleermakerij, gratis en adembenemend snel.

  

Natuur: mager grasland met o.a Jeneverbes. Hier verloren de Zweden een slag in 1634.

  

Kopergravuremoment

  

Gekregen. Totaal uit het hart, bezwoer de natuurwinkeljuf mij, nadat ze mijn hele reis had dichtgeplamuurd met clichees zoals ‘Selbstfindung’, ‘Naturenergie’ en ‘Die Bestimmung findet dich’. Heerlijk spul, ook in de pan.

  

Blauw= die ochtend bedacht. Paars=daadwerkelijk gelopen. Je ziet: verkeerd lopen is heel relatief, en dan is die andere route ook nog het gevolg van inzichten ter plekke.

  

Vallen ze nou nog? Ach, ben er al onderdoor.

  

Kapel op geland rotsblok van 60m doorsnee.

  

De Donau! Na 1185 km. Geweldig!

1000 kilometer trouw

Hoogtepunt deze week: de Madonna van Stuppach, van Matthias Grünewald, 1519. Ik ben ervoor ‘omgelopen’, net als proto-pelgrim Herman Post in 1989. Het overdonderende, rare schilderij heeft een Wikipedia-pagina, en een eigen website, dus zoek m even op! Eén weetje: het is geschilderd met verf uit kwark, kalkwater en gemalen halfedelstenen en plantensappen. Dat verklaart waarom Maria zo straalt en het schilderij zo kleurig overkomt. Die verf is heel kleurecht en na 500 jaar nog prachtig. 

Tweede thema: trouw. Ik ben een opportunist qua route, iedere dag een andere Wanderweg, maar wel erg trouw aan de route als groter geheel. Ik zal nóoit de trein pakken (oei, wacht maar). Dat is ontrouw. Je laat dan je verwachtingen, aan welke de tocht qua schoonheid of tempo kennelijk niet voldoet, de baas zijn over je vermogen om te ondergaan. Als bij een nurkse vakantieganger die precies de foto’s in het gidsje wil zien. Wat het is met trouw: wil je korte termijn genot, verlichting van een taak, door vals te spelen; of wil je weten wat écht volhouden je gaat brengen? En waar trek je de lijn, ben je trouw in de geest, of naar de letter?
Praktijk: na de Madonna is teruglopen naar de Panoramaweg Taubertal niet logisch. Dus ik trok een rechte lijn van Stuppach naar Rothenburg ob der Tauber. Bleek een leeg stuk, met veel akkers en piepkleine dorpjes waar je niks kunt kopen. Ik dacht dus zondag zonder eten 30 km in regen en wind te moeten lopen. Zou ik zo’n stuk overslaan, dan zou ik niet weten dat halverwege, in het boeren-tienhuizen Spielbach, waar ik even de route checkte, mij het volgende overkwam. Uit een vuilige boerderij klonk vrolijk geroezemoes. Was het droog geweest, was ik doorgelopen. Maar nu trad ik binnen… In een tjokvolle voorkamer vol etende Schwaben. Ik vroeg aan de dichtstbijzijnde: ist es hier ein Gästehaus? (Geen bord buiten, niks) Und gibt es Mittagessen? Ik werd bij de enorme kachel gezet tegenover iemand, en kreeg bier en Sauerbraten. Absoluut oma-eten in de boerderij van mijn grootouders anno 1975. Vla in je schoongelikte aardappelbord. 
Er verscheen een heel knokig dametje in een schort, met een geldkistje. Wilde je betalen, moest je op audiëntie. Kraakheldere ogen. En geen poespas: eerst vertellen waar je vandaan komt, je bent echt helemaal niet van hier hè, en wat je hier brengt. 

Wat me in Spielbach bracht? Trouw. 

 

Panoramaweg Taubertal: veel akkers, maar wel hele lekkere. Veel roder dan op de foto.

  

Kloster Bronnbach. Mooi, maar met een commercieel tintje. Of deed deze onvrome automobiel me dat denken?

  

Wat maakt de meeste indruk? Oude beelden vol kracht en hoop en geloof. Ik raak ze aan.

  

Moet ook gebeuren, aangebrande pan schrobben. Marijke, dank voor t nieuwe sponsje!

  

Gamburg, reclamefoto voor m’n pension. Wat ik hier At? Hou je vast. Twee sneden Duits brood besmeerd met saus, daarop een laag knapperige uitjes, daarop een overhangende schnitzel (vers), daarop twee spiegeleieren, en daarop dan nog vier repen gebakken spek. Vraagt de waard of ik er een bord bratkartoffeln bij wil.

  

Burcht, Gamburg. Mooi gelegen dorpje.

  

Heel fijn als oudere mannen zo gelukkig zijn. En ze wisten waar ik heen ging, want Noud Maas was 4 jaar eerder ook al langs hun bankje gekomen.

  

Jongens! Kappen nou!

  

En dan zoek je de tekst maar op. Onbenullige tekst, maar zo ambigu, en vilein gezongen.

  

Ik ging de Tauber van dichtbij bekijken, nét toen hij helemaal niet lieblich was.

  

Aha. Net als thuis komen de ambachtelijke bakwaren gewoon uit een fabriekje!

  

Je ziet de tent net, twee meter het bos in.

  

… hij staat óp het pad, een pad heeft namelijk een vorm waar je goed in ligt.

  

Misschien zie je het niet, maar hier gaat het om in deze buurt: de vanzelfsprekendheid waarmee weggetjes en akkers zich voegen naar de anatomie van de heuvels. Genieten!

  

Zaterdagochtend, Bad Mergentheim. Een leuk verzetje: even de straat blauw zetten met de tractor.

  

Rollen hooi. Als dit opzet is, dan is het kunst. Dat spleetje.

  

Nog drie uur wachten voor de glazen wand opengaat. De Madonna van Stuppach heeft status: een eigen website, een eigen kapel, een eigen Führerin, die om half twee aan mij verschijnt.

  

De pelgrim weer diep geroerd. Nog nooit zoveel symboliek en verwijzingen op 1 doek gezien, denk ik.

  

Eindelijk behoorlijke kaas gevonden. De Duitse ‘algemene kaas’ is hopeloos.

  

Wéér vergeten een foto van de kampeerplek te maken. Gelukkig regende het vannacht.

  

Van Stuppach recht naar Rothenburg vraagt wat van de wandelaar. Leeg, nat en winderig.

  

Pauze in door wind schuddende jachtkansel. Wat bouwen ze daar toch een fijne bankjes in.

  

Is dit een Gástehaus? (zie tekst)

 

Pelgrim zonder Gebod

Afbeelding

De afgelopen dagen was ik volgzaam. De Vier Länder Weg was mijn route van Worms naar Wertheim door het Odenwald.  Ongewoon, want ik maak er vaak een punt van me niet te laten leiden door voorgeschreven routes, of gidsjes. Is dat iets van mijn generatie, die met de probleemloze nieuwbouwwijk-jeugd waarin alles vanzelf ging? ‘Moeten’, daar krijgen we jeuk van. Een docent kijkt wel uit, die zegt nooit ‘je moet’, maar iets als ‘je doet het voor jezelf’. Maar helemaal geen enkele instructie accepteren (iets ‘vertikken’), dat zet je buitenspel. Een volkomen vrije wandeling gaat niet. 


Er zijn ook mensen die geen instructies accepteren, waarvan het gepikt wordt: kunstenaars, visionairen. Die hebben een allesoverstemmende drive van binnenuit, geen geboden nodig. Hij of zij móet iets. Er is focus, en toewijding. Soms is die zo sterk, dat ie van Boven lijkt te komen. Men kijkt ademloos toe en vergeeft hem alle dwarsheid. Een heilige? 
De gewone sterveling is veroordeeld tot een moeizaam zoeken naar aandrijving, of tot het volgen van bordjes. 

Een man zei tegen me: “jij kan dit omdat je verbonden bent. Daarom kan je goed alleen zijn.” Mijn vrouw zei “je ziet er heel anders uit, open”. Het gaat de goede kant op. Een tevreden wandelaar, er valt geen onvertogen woord onderweg. Dat komt omdat er niks moet, ben ik bang ;-)

Worms blijft me bij als ‘rommelig’. Er is ook een t-shirt met I Love Worms.

  

Duitsers, zeggen ze tegen mij, worden dol van hun eigen Ordnung. Dit is in Bobstadt (geen grapje), de Frankensteinstraat (geen grapje). Overdag geen mens buiten, logischerwijs.

  

Ongelooflijke mazzel: de architectuur/kunst-pelgrim stuit op een gesloten Königshalle, Kloster Lorsch, maar de opgravers geven hem een rondleiding!

  

Schrijfster van een boek over deze plek legde me uit: er zijn 9e eeuwse tekeningen en 14e eeuwse overschilderingen. Geeft mij het gevoel dat de tijd zich eindeloos uitstrekt.

  

Kloster Lorsch, wat een parel! (alle wandelroutes slaan m over!!!)

  

Een Borussia Dortmund-boerderij, zo zuidelijk ben ik dus nog niet.

  

Geen toeval: de plek Teufelstein die ik uitzocht bleek een monument voor gevallen leden van wandelvereniging Odenwald Klub.

  

Hout stapelen, dát kunnen ze hier.

  

Eindelijk een havik gezien, en een sperwer, en deze plukplaats. ik vreesde steeds: waar jagers zijn, zijn geen haviken. dat is de regel.

  

Reichelsheim, circus en Schloss

 

Ik wilde Schloss Reichelsberg bezoeken, maar liet me weerhouden door dit alarmerende bord. Het geloof accepteert de teruggang niet!

Deze streek heeft iets met chocoladehazen. Hier wordt een originele Beerfurther Hasenform aangeboden.

  

Tjeeminee. Frikadellenweck. Met scherpe saus!

  

Onthullend: als je een Basilika bouwt, MOET je relikwieen regelen, anders komt er niemand. Geloven vraagt meer dan alleen een kerk en geboden, er moet ook gezag ontleend worden aan iets. Materieel bewijs. Hier in Michelstadt mislukte dat, en dus staat de basiliek er onveranderd bij sinds 815!!

  

Zwembad, Michelstadt. Hier had ik moeten gaan kamperen.

  

Jachtkansel, mobiel, met bemoste gordijntjes.

  

Geen toproute, de Vierländerweg. Lievelingsplek: Streuobstwiese met houtstapels.

  

Uitgenodigd aan tafel door leuk beiers stel. Sublieme Bratwurst. Miltenberg.

  

Overal blokken steen waarmee men iets wilde. Deze heeft een cirkel van 75 cm, moest een zuil worden.

  

Kampeerplekje, Wanneberg.

  

Donderdag, bosbouwdag. Langdradig.

  

Sommige van die jachtstoelen zitten dus heel lekker!

  

Landschap op sigarettenautomaat.

 

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

  

 

 

 

 

 

 

 

 

Staartje

De WordPress app is wat weerspannig. Het staartje van de Rheinsteig en aansluitend de Rheinterrassenweg naar Worms stop ik even in deze post, vanuit de bieb van Bensheim. 

Worms vind ik wat tegenvallen. De US Air Force was here, dus geen mooi stadshart, maar een optelsom van oud, herbouwd oud, ge-herinterpreteerd oud, na-oorlogs en echt nieuw. 
In het Nibelungenmuseum beklaagde de schrijver van het Nibelungenlied zich in de audiotour over iets soortgelijks. Dat Wagner zijn verhaal met de IJslandse Edda had gemengd, dat Fritz Lang er een film van had gemaakt die de Duitsers weer wat zelfvertrouwen moest geven na WO1, dat Hitler zijn Siegfried had misbruikt en dat Hollywood deed wat het wilde met draak, goud, ring, vloek, zwaard, onzichtbaarheidsmantel en helden.
Ach, ik kende de Nibelungen alleen van Suske en Wiske’s ‘Ringelingschat’, met Bikfried als de held. Twee middelbareschoolvrienden gaven zelfs een tijdschrift uit over Siegfried. 

Boodschap: mensen zoeken verhalen. Vinden ze die, dan rommelen ze ermee tot ze in hun straatje passen. 

Met zus Marijke op weg naar Mainz. Bij elke stopplaats word je aan je jasje getrokken over wijn.

  

Slot Biebrich, Wiesbaden

  

Voor het contrast wat kleurrijke industrie.

  

Prachtig weer, lekker eten en wijn bij Pomp, Mainz

  

De Dom van Mainz heeft 92 graven en gedenkstenen, maar geen rondleiding deze keer.

  

Mainz uit, en al na een uur een schat gevonden, dankzij mijn vrije route. Prachtige opgraving can Romeinse graven-straat in kantorenwijk.

  

Op de navigatie zie je goed hoe de Rheinterrassenweg loopt: op of langs de wijnhelling, die doorsneden wordt door evenwijdige weggetjes.

  

‘Rotliegend’ heet de wijn die bij Oppenheim boven de Rijn op zandsteen groeit.

  

Ontbijtinnovatie. In Schotland gebruikte ik altijd melkpoeder om de havermout te maken zoals thuis. Hebben ze hier niet. Eerst gecondenseerde melk geprobeerd, daarna slagroom en hierboven kookroom. Werkt! Ook bosbessen.

  

Bron, op de kaart ontdekt, blijkt middeleeuws én met mooi kampeerveldje erbij.

  

Holle weg in dikke laag Löss,

  

Aan de noordelijke horizon het financiële hart van Europa, Frankfurt.

  

Worms zit raar in elkaar.

  

… met hier en daar een mooi stukje.